De toekomst van het onderwijs in Utrecht

Zoals aangekondigd zal ik met enige regelmaat een column schrijven waarin ik wat dieper in ga op locale, gemeentelijke en landelijke issues die spelen in het onderwijs. Hierbij mijn eerste bijdrage.

 

Het schooljaar 2021-2022 is al weer twee weken oud. De school heeft, behoudens de gedwongen quarantaine van een van onze stamgroepen, een prima start gemaakt. Mede dankzij de extra middelen die de overheid ons verstrekt hebben wij in de school een uitgebreide grote schoonmaak kunnen laten verrichten die in de herfstvakantie

voltooid wordt. De school ziet er brandschoon uit en het is prettig werken in zo'n omgeving. De nieuwe kluisjes voor alle kinderen op de locatie Poortstraat zijn ook heel praktisch en zorgen voor een opgeruimde school. Het volgende grote project zijn de twee bibliotheken die op beide locaties gerealiseerd gaan worden. Wij hopen deze met de start van de kinderboekenweek te kunnen openen. Leespromotie in de breedste zin van het woord is een van onze nadrukkelijke speerpunten van dit schooljaar. Kinderen die veel met plezier lezen hebben daar enorm profijt van wat betreft hun spelling, hun (begrijpend) leesvaardigheid en hun creativiteit. We zijn erg blij met de ouders die zich hebben gemeld voor het verrichten van werkzaamheden t.b.v. de bibliotheek. Deze zullen volgende week geinformeerd worden over hoe zij zich kunnen inzetten.

 

Er spelen landelijk en stedelijk een aantal grote issues als het gaat om onderwijs. Het grootste probleem is het tekort aan directeuren en leerkrachten. Ca. 5 % van de scholen hebben op dit moment geen directeur (landelijk betekent dat 350 scholen). Op dit moment zijn er in het openbaar onderwijs Utrecht vijf vacatures voor directeuren (is ruim 13 %).

Het tekort aan leerkrachten gaat nu ook steeds meer een rol spelen. Wat we zien is een soort doorschuifsysteem als het gaat om het zittend en om nieuw personeel. Dankzij de extra middelen vanuit het Nationaal Plan Onderwijs kunnen scholen ook meer personeel aannemen. We zien nu dat het personeel van scholen in risicowijken meer en meer verkast naar scholen met hoger opgeleide ouders. Ook zien we bewegingen van basisschoolleerkrachten die solliciteren op scholen voor voortgezet onderwijs (salarissen liggen hier beduidend hoger). Verder zien we ook dat de grote steden steeds minder aantrekkelijk worden voor m.n. startende leerkrachten. Huisvesting is onbetaalbaar en parkeren is onmogelijk. Helaas moeten wij constateren dat gemeente Utrecht hier volkomen doof en blind voor is. Daar waar de andere grote steden voorzieningen treffen om leerkrachten te werven en te binden doet Utrecht helemaal niets in dit kader. Ondanks vele pogingen mijnerzijds om te komen tot oplossingen t.a.v. het parkeren wil de gemeente op geen enkele manier mee werken aan aan betaalbaar parkeren. Huisvesting is ook een landelijk probleem maar ook in dit opzicht laat de gemeente zien geen enkele visie te hebben om betaalbaar wonen voor lagere en middeninkomens mogelijk te maken. De stad verandert hierdoor in een snel tempo. Niet alleen levert dit problemen op voor leerkrachten (of mensen die bijv. in de zorg of bij de politie werken) maar ook de aanwas van startende nieuwe gezinnen met jonge kinderen stagneert volledig. Er zijn al veel scholen die te maken hebben met krimp met alle gevolgen van dien.

 

De gemeente maakt zich dan wel weer druk over kansongelijkheid in het onderwijs. Daar waar ze enerzijds willens en wetens meewerken aan de veryupping van de stad door onbetaalbare nieuwbouwprojecten toe te staan (bijv. de Merwedekanaalzone) hebben ze nu een nieuw centraal aanmeldingssysteem in het leven geroepen waarbij kinderen pas aangemeld kunnen worden na hun derde jaar. Geen enkele school zat hier op te wachten maar de wethoudster van onderwijs heeft zich hier persoonlijk voor ingezet.

In haar optiek wordt hiermee de kansongelijkheid in het onderwijs bestreden. Ouders mogen zich nu voor meerdere scholen aanmelden, waarbij men ook een volgorde kan aangeven. 

Broertjes en zusjes hebben (gelukkig) nog steeds voorrang en verder telt het afstandscriterium (dus hoe dicht je bij de school woont). Dit betekent voor onze school dat er qua populatie niets zal veranderen. De meeste kinderen komen uit de wijk en dat blijft ook zo. Kinderen die in wijken als Overvecht wonen waren al min of meer kansloos en ook dat blijft zo. Het nieuwe systeem levert wel heel veel praktische problemen op (we weten bijv. pas heel laat hoeveel kinderen er gaan komen en dit zorgt voor allerlei organisatorische onzekerheden qua personeelsbezetting). Kortom, het beleid van de gemeente leidt in de meeste wijken tot geen enkele verandering maar zorgt wel voor veel bedrijfsmatige problemen op scholen. Wat we nu ook zien is dat er al escaperoutes zijn om deze regeling te ontlopen (en ook dat had je van te voren kunnen weten).

 

Het zou mooi zijn als de gemeente nu eens echt voor onderwijs kiest (Utrecht pretendeert nog steeds een onderwijsstad te zijn) en de daad bij het woord voegt. Indien de gemeente geen actie onderneemt vrees ik ernstig voor de continuiteit en de kwaliteit van het Utrechtse onderwijs.

 

Jaap Nelissen (september 2021) 

 

 

 

 

Dit is het eerste Blog bericht
20 mei 2021

Dit is het eerste Blog bericht

Inleiding
Lees meer ›