20 december 2021

Coronabeleid van de overheid: Blinde paniek of een berekend opportunisme

Afgelopen dinsdag vond de persconferentie plaats over de coronamaatregelen voor de komende tijd. Uiteraard was er al aan alle kanten, zorgvuldig gelekt. Het lekken werkt als een soort verwachtingsmanagement: Confronteer mensen vast met wat er mogelijk op hen af gaat komen zodat ze niet in totale shock raken bij het horen van het nieuws. Deze keer liep het toch iets anders.

Minister van onderwijs Arie Slob gaf keer op keer aan dat het sluiten van de scholen niet aan de orde was. Het onderwijs had de week voor kerst immers hard nodig om de onderwijsachterstanden weg te werken. Dit is overigens wel een bewijs van de totale onwetenheid van deze man als het gaat om de onderwijspraktijk. Als je denkt dat de ontwikkeling van kinderen afhangt van de laatste week voor kerst dan ben je toch niet echt goed geïnformeerd.

Keer op keer gaf het OMT echter aan dat het kabinet een vervroegde kerstvakantie echt als serieuze optie moest benaderen. Als een soort sluipmoordenaar kwam dan ook nog de omikronvariant om de hoek kijken. Op Schiphol werden passagiers uit Zuid-Afrika opgesloten in een hotel om te voorkomen dat ze deze mutatie verder zou verspreiden. Nog een pikant detail in deze soap was het feit dat Rutte en de Jonge allebei groot voorstanders waren van een sluiting van de scholen terwijl de rest van het kabinet absoluut tegen was. 

 

Kortom, chaos troef. De belangenorganisaties van het onderwijs drongen er keer op keer op aan om eventuele maatregelen tijdig te communiceren zodat scholen zich fatsoenlijk konden voorbereiden. Bij de eerste lockdown kregen we op een zondag te horen dat de scholen maandag dicht gingen. Bij de tweede lockdown kregen we, in de week voor de kerstvakantie, op maandag te horen dat we woensdag dicht gingen. Nee, dat mocht nooit meer zo gebeuren, zo paniekerig plannen is not done. Het voorgevoel over het wel of niet sluiten wisselde per dag maar voor het weekend leek het toch duidelijk dat de scholen niet zouden sluiten (dit in het belang van de kinderen). Op maandag en dinsdag kwamen er steeds meer signalen dat de scholen toch zouden sluiten. Volgens welingelichte bronnen schijnt het binnen het kabinet een regelrechte heftige verbale oorlog geweest te zijn over de besluitvorming. Uiteindelijke hebben Rutte en de Jonge het machtswoord uitgesproken en hebben ze de knoop doorgehakt.

 

Met stijgende verbazing heb ik de persconferentie aangehoord. Ik heb zelden een zo onsamenhangend en onlogisch beleid aangehoord. Ik ben echt gaan twijfelen aan het gezonde verstand van onze bewindslieden. Het wanproduct dat nu over de toonbak heen ging is het vergiftigde resultaat van het eindeloos polderen (in crisistijd een zeer riskante Nederlandse gewoonte) en het niet in staat zijn om een consequente lijn aan te houden.

Even de feiten op een rijtje:

 

De argumentatie van het kabinet om de scholen te sluiten kwam neer op het terugdringen van de besmettingen onder vooral de jonge kinderen (25 % van de huidige besmettingen zijn kinderen tussen de 4 en 12 jaar), op het voorkomen dat jonge kinderen het virus met zich meenamen in de kerstdagen waarbij opa en oma mogelijk risico's zouden lopen en om de omikronvariant enigszins te beteugelen. Op zich kan ik me min of meer vinden in deze argumentatie. 

 

Maar dan de verdere uitwerking:  

 

  • Er hoeft geen onderwijs gegeven te worden
  • De school moet zorgen voor opvang van kinderen van ouders met vitale beroepen of kinderen in knelsituaties
  • De maandag mag gebruikt worden als voorbereidingsdag voor de rest van de week en die dag mag de school dus nog open zijn
  • De BSO's gaan dicht en bieden ook geen noodopvang
  • De kinderdagverblijven blijven open
  • Het VO blijft ook open

Er gebeurt hier iets heel vreemds en, in mijn ogen, iets principieels onjuist:  Bij mijn weten zijn wij een onderwijsinstelling. Wij worden geacht onderwijs te geven. Wij zijn zeker geen instelling voor opvang. Als dat zo zou zijn, dan kunnen scholen dus ook verplicht worden om opvang te bieden bij studiedagen etc. Wij moeten nu, als duur betaalde oppassen, kinderen gaan bezig houden. Het grote verschil met de vorige lockdowns was dat we toen

 

wel onderwijs gaven (zowel op afstand als live in de klas aan de kinderen in de noodopvang). Deze oplossing kon ik begrijpen. Maar nu valt onze corebusiness (onderwijs) weg en moeten we opeens een totaal andere bezigheid gaan uitvoeren. Wettelijk gezien verwijst het kabinet naar de coronanoodwetten die er schijnen te zijn. Dit zou hun beslissing rechtvaardigen. Ik denk dat dit echt een absurde zaak is. Je kan dus bepaalde beroepsgroepen gewoon andere activiteiten laten uitvoeren dan waar ze voor opgeleid zijn, waar ze voor aangenomen zijn en waar ze voor betaald worden en dat ook nog zonder enige vorm van overleg. Het meest absurde is dat de BSO (een instelling die bij uitstek bedoeld is voor de kinderopvang) gesloten wordt. Het argument daarbij is dat dan kinderen van te veel verschillende bubbels bij elkaar komen met alle besmettingsrisico's van dien.

Dit argument gaat totaal niet op als je je beseft dat ook scholen de cohortering los gaan laten. Je kan namelijk niet voor iedere groep een aparte leerkracht neerzetten en dat vijf dagen lang. In onze bovenbouw op de OKS zijn drie groepen en uit iedere groep maakt één kind gebruik van de noodopvang. Dit zou dus betekenen dat er drie leerkrachten in drie verschillende lokalen op drie verschillende kinderen aan het passen zijn. Dat kan uiteraard logistiek niet.

 

Een tweede volstrekt onbegrijpelijke zaak is het volgende:  Kinderen en vooral senioren moeten de komende week (zo vlak voor Kerst) geen risico lopen dat ze besmet raken of elkaar gaan besmetten. Kennelijk geldt dat niet voor leerkrachten (die vaak ook oma's en opa's hebben of die zelf al aardig op leeftijd zijn) en kennelijk geldt het ook niet voor de kinderen die gebruik maken van de noodopvang. We moeten er namelijk wel voor zorgen dat de vitale beroepen hun werk kunnen blijven doen. Op zich terecht maar wel een probleem dat door de overheid is gecreëerd en dat achteloos over de schutting van de scholen is gedonderd. De leerkrachten staan al maanden bloot aan toenemende risico's wat betreft besmettingen en dat wordt nu alleen nog maar erger. Maar daar waar de zorgmedewerkers en de huisartsen allemaal al een boosterprik hebben gehad, is hier bij lange na nog geen sprake van voor het onderwijspersoneel. Toen Rutte en de Jonge dit gevraagd werd (het versneld boosteren van het onderwijspersoneel) werd dat weggehoond met de mededeling dat niet ieder clubje nu opeens voorrang kon krijgen.

 

Dit kabinet heeft een aantal zaken aangetoond: Ze tonen een groot dedain richting onderwijs, ze nemen de gezondheidsbelangen van leerkrachten totaal niet serieus (want tja...., iemand moet er op de kinderen passen), ze nemen het onderwijs niet serieus (laat dat onderwijs maar zitten maar jullie moeten wel op de kinderen passen), ze weigeren een zorgvuldig overleg, de timing is weer net zo beroerd als alle voorgaande keren en ze zijn onnavolgbaar in hun beslissingen (bijv. BSO's dichthouden). Het gerucht dat Hugo de Jonge in het nieuwe kabinet wellicht de minister van onderwijs gaat worden veroorzaakte  bij menigeen koude rillingen (gelukkig schijnt het slechts een gerucht te zijn maar waar rook is, is bij de kabinet ook vaak vuur).

 

Uiteindelijk is onderwijs weer gezwicht en toont zich wederom een brave uitvoerder van hetgeen ze in Den Haag bedacht heeft (en hier rekende men in Den Haag blind op) Men maakt hierbij gebruik van de morele wurggreep en de bijhorende slappe knieën waar veel leerkrachten maar zeker ook besturen en belangenbehartigers van het onderwijs last van hebben. "We laten toch die arme kinderen (en hun hard werkende ouders) niet in de steek. Je hebt een maatschappelijke plicht om in deze tijden van crisis mee te werken aan oplossingen". 

 

Voor alle duidelijkheid, het belang van kindern en ouders gaat mij zeer aan het hart. Als school hebben wij (en dat doen we nog steeds) alles gedaan om zo veel mogelijk door te laten gaan. Na de vorige lockdown (toen er een dik pak sneeuw lag) gingen wij als een van de weinige scholen in Nederland open, toen er een week later ijzel lag idem dito, kampen, musicals, weekopeningen, kerstdiners, sportdagen etc, veel ging bij ons "gewoon" door. Wij waren en zijn bovenal gericht op dingen die wel kunnen, wij willen niet dat deze generatie kinderen alle leuke dingen ontzegd wordt. Maar (en dit is richting Den Haag bedoeld) neem ons en ons vak dan wel serieus en behandel ons niet als een stel makke en volgzame schapen met het motto dat wij ons steentje moeten bijdragen aan deze crisis. 

 

Ik hoop oprecht dat de scholen na de kerstvakantie weer open gaan en dat wij onze maatschappelijke bijdrage kunnen leveren aan de scholing en ontwikkeling van de kinderen want uiteindelijk is dat hetgeen waar wij goed in zijn en waar we voor gekozen hebben.

 

Ik wens iedereen gezonde, gezellige en feestelijke dagen.

 

Jaap Nelissen (directeur Jenaplanschool Wittevrouwen)